Strona WWW

Strona główna » O ozonie » Artykuł

Artykuł

Zastosowanie terapii tlenowo-ozonowej w medycynie i weterynarii. przegląd literatury oraz obserwacje własne


Krzysztof Klimas
lekarz weterynarii
ul. Szybka 29/6
31-831 Kraków

  

                   Ozon jest to wysokoenergetyczna allotropowa odmiana tlenu. Nazwa jego pochodzi od greckiego słowa OSON-pachnący. Bardzo dobrze rozpuszcza się w wodzie 15 razy szybciej niż tlen. Jako gaz jest niestabilny i szybko przekształca się w O2 jednocześnie oddając bardzo aktywny tlen atomowy O [1,2].

                  Gaz ten został odkryty w 1775 roku przez A. Lavosiera , ale dopiero w 1840 roku Schonbain zauważył, że w czasie elektrolizy wody powstaje ozon. W 1873 roku Fox zaobserwował

zabijanie mikroorganizmów przez ozon , a pierwszy który zastosował go w leczeniu ran w 1915 roku był Wolf. Niestety przez długi okres ozonoterapia nie była wykorzystywana w leczeniu [1,3].

Bardzo istotnym problemem było pozyskiwanie ozonu i jego aplikacja w odpowiedniej dawce.

Rozwój technik medycznych powstawanie coraz nowszych materiałów przyczynił się do rozwoju ozonoterapii w drugiej połowie XX w. Podstawy pod obecnie stosowaną terapię położył wiedeński profesor chirurgii Ottokar Rokitansky przeprowadził on szereg badań i wyjaśnił niektóre procesy zachodzące pod wpływem tej terapii w organizmie. W Polsce metoda ta jest stosowana od 1986 roku zapoczątkował ją profesor Zygmunt Antoszewski , który stosował ozonoterapię prowadził badania jak również opracował nowe techniki podawania ozonu.(1,3,10)

 

Właściwości ozonu i podstawy jego wykorzystania w medycynie. 

                     Ozon ma istotny wpływ na życie organizmów żywych na ziemi , w atmosferze warstwa ozonowa chroni nas przed skutkami promieniowania kosmicznego. (10,12,13)W medycynie wykorzystywane są jego właściwości bakterio-, wiruso-, i grzybobójcze oraz bezpośredni lub pośredni wpływ na szereg procesów biochemicznych zachodzących w organizmie.

                    Wykazano bardzo silne działanie bakteriobójcze ozonu do wielu bakterii tlenowych jak również beztlenowych / Escherichia coli , Proteus vulgaris , Staphyloccocus aureus /.(4,5,6,7,8,12)Podawany w formie gazowej zabija bakterie w kilka lub kilkanaście minut natoniast w formach oleistych lub roztworach wodnych czas ten jest dłuższy. Do tej pory nie stwierdzono lekooporności drobnoustrojów na ozon co jest bardzo istotne z punktu widzenia terapeutycznego.

                    Grzybobójcze działanie ozonu stwierdzono w przypadku rodzajów Candidia, Trychophyton, Microsporum.(1,3,4,13)

                     Ozon wykazuje również działanie wirusobójcze. Niszczenie wirusów może odbywać się zewnątrzkomórkowo gdzie dochodzi doreakcji ozonu z kwasami tłuszczowymi błony komórkowej , a w konsekwencji ozonolizy , inny sposób niszczenia wirusów polega na interwencji nadtlenku w proces replikacji kwasu nukleinowego jest to działanie wewnątrzkomórkowe.

Wrażliwe na takie działanie są m.in. wirusy Polio, Adeno, Echo,Cox, Herpes i Retro.w przypadku retrowirusów ma to szczególne znaczenie dlatego, że część tych wirusów to wirusy onkogenne.(1,4,13)

                    Najlepiej poznanym procesem działania ozonu jest jego wpływ na czerwone ciałka krwi , zmniejsza on rulonizację krwinek czyli ich zlepianie, przez co usprawnia się krążenie w naczyniach krwionośnych.(1,5,7,13,16) Erytrocyty szybciej oddają tlen w ten sposób następuje lepsze dotlenienie i odżywienie tkanek. Stwierdzono także pozytywny wpływ ozonu na procesy odpornościowe organizmu , który polega na wzroście limfocytów T i Ts. Niskie stężenie ozonu wykazują działania pobudzające mechanizmy odpornościowe następuje wzrost interleukiny 2 ,

interferonu i czynnika martwicy nowotworów TNF.(1,3,4,13,16)

                  Do 2002 roku nie udało się potwierdzić cząstek ozonu w żywym organizmie uważając go za substancję obcą. Doświadczenia Wentwortha i Jonathana udowodniły, że przeciwciała dysponują mechanizmem wytwarzania nadtlenku wodoru , produktem ubocznym tych reakcji biochemicznych jest ozon katalizujący procesy peroksydacyjne.

 

Zastosowanie terapii tlenowo-ozonowej.


W medycynie weterynaryjnej ozonoterapię możemy stosować jako metodę wspomagającą lub jako metodę z wyboru gdy inny sposób leczenia nie daje efektów terapeutycznych. (3,9,13)   W Polsce stosowanie tego typu leczenia nie jest powszechne. Składa się na to kilka przyczyn, jedną z nich jest niewątpliwie niedostateczne rozpowszechnienie tej metody, jak również mała ilość publikacji krajowych na ten temat. W wielu badaniach nie stwierdzono przeciwwskazań do stosowania ozonoterapii w medycynie weterynaryjnej , nie ma również ograniczeń wiekowych i gatunkowych.

W literaturze opisanych jest wiele możliwości wykorzystania ozonu zarówno w leczeniu ludzi jak i zwierząt i to nie tylko doświadczalnych. (7,9,11,13,14,15,16)Może on być stosowany w chirurgii , dermatologii , urologii , ginekologii , w leczeniu chorób wewnętrzych , zakaźnych oraz onkologii. Metoda ta jest stosowana w leczeniu wielu chorób wirusowych np. parwowirusowego zapalenia żołądka i jelit psów , biegunek u młodych zwierząt , mastitis u krów , a także ma szerokie zastosowanie w leczeniu różnego rodzaju ran i zmian dermatologicznych. Badania in vitro dowodzą , że ozon może być stosowany w leczeniu wielu chorób bakteryjnych , gdzie terapia antybiotykowa jest zbyt kosztowna lub często dochodzi do antybiotykooporności drobnoustrojów chorobotwórczych.

Technika i metody stosowania ozonoterapii.

 

                Podstawową metodą jest autohemotransfuzja polega ona na pobraniu krwi żylnej ozonowaniu jej i następnie powtórnemu podaniu do łożyska naczyniowego. Odmianą tej metody jest mała autohemotransfuzja polegająca na pobraniu małej ilości krwi ozonowaniu jej i podaniu domięśniowo. Dożylnie możemy podawać zastrzyki ozonowe ,oraz wlewy naozonowanych płynów infuzyjnych w formie kroplówek.

               Iniekcję ozonu w postaci gazowej lub płynnej można stosować :

  • domięśniowo
  • podskórnie
  • dostawowo
  • dootrzewnowo
  • domacicznie
  • doodbytniczo
  • dostrzykowo
  • donapletkowo 

            W chirurgii i dermatologii wykorzystywane są tzw. suche kąpiele gazowe polegają one na założeniu worka na kończynę lub większą partię ciała i wytworzenie tzw. komory , w której znajduje się mieszanina tlenowo-ozonowa działająca bezpośrednio na zmienioną chorobowo tkankę.opisać fotografię

                                                              

Zdjęcia

Kliknij na miniaturkę, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij "zamknij", aby wyjść.

 

            Opisane wyżej metody są wykonywane ambulatoryjnie do ich wykonania niezbędna jest odpowiednia aparatura i doświadczenie. Lekarz nieposiadający aparatu do wytwarzania ozonu również może stosować ozonoterapię podając ozon w roztworach oleistych. W tej formie ozon zachowuje swoje właściwości lecznicze do dwóch lat. Możemy stosować go w postaci naozonowanych oliwek , maści ozonowych , mydeł zawierających ozon jak również płynów do kąpieli. Te metody ozonoterapii dają bardzo dobre rezultaty w leczeniu ran pooperacyjnych, ran zakażonych , ran z dużym ubytkiem skóry, ropni , przetok , oparzeń , owrzodzeń, odleżyn

oraz w zmianach dermatologicznych. Wielu lekarzy stosujących terapię tlenowo-ozonową uważa ją za skuteczną w niektórych trudnych przypadkach klinicznych , gdzie dotychczasowe leczenie nie przynosiło oczekiwanego rezultatu. Oczywiście , że nie jest to skuteczny lek na wszystko i wiele jeszcze badań i doświadczeń należy przeprowadzić aby rozszerzać stosowanie ozonoterapii.

Niemniej stan wiedzy na dzień dzisiejszy pozwala na stosowanie tej metody w coraz to szerszym zakresie terapeutycznym również w medycynie weterynaryjnej.

Przykłady kliniczne ozonoterapii opisy dokładniejsze leczenia

                 Pies samiec mieszaniec 12 lat rana trudno gojąca się z dużym ubytkiem skóry.

 

Zdjęcia

Kliknij na miniaturkę, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij "zamknij", aby wyjść.

 

                    Pies samiec West highland white terrier w wieku 1 roku ze rozległymi zmianami dermatologicznymi.

 

 

Zdjęcia

Kliknij na miniaturkę, aby powiększyć zdjęcie. Kliknij "zamknij", aby wyjść.

 

 


 

Piśmiennictwo 

1. Antoszewski Z.,Madej P.: Ozonoterapia i jej zastosowanie w medycynie. Wyd. Alfa-medica                                                                          .            press. Bielsko-Biała 1997.

2. Antoszewski Z. i inn.: Tlen , niektóre inne gazy oddechowe i wolne rodniki tlenowe w medycynie. Śląsk Wydawnictwo Naukowe, Katowice 2004.

3. Antoszewski Z., Skalski J.H.,Klimas K., i wsp.: Mały atlas ozonoterapii klinicznej. Śląsk Sp. z o.o. Wydawnictwo Naukowe, Katowice 2007.

4. Bębenek M.,i wsp.: Ozonoterapia zakażonych ran chirurgicznych. Polski Przegląd Chirurgiczny 1995,67,2,172-178.

5. Białoszewski D., i wsp.:Przydatność miejscowych , głębokich insuflacji mieszaniną tlenowo-ozonową w profilaktyce i leczeniu zakażeń w obrębie narządów ruchu. Ortopedia Traumatologia Rehabilitacja. Vol.3.Nr.4,2001,.552-556.

6. Doroszkiewicz W., i wsp.: Wpływ ozonu na produkcję kocylin przez szczepy Escherichia Coli K1. Postępy ozonoterapii w medycynie polskiej. III Ogólnopolski Kongres Polskiego Towarzystwa Ozonoterapii Szczyrk 1996..

7. Jasiński A.: Leczenie mieszaniną tlenowo-ozonową gronkowcowego zapalenia stawu kolanowego u królika.Praca Doktorska ŚlAM Katowice 1996..

8. Kałuża G., i wsp.: Ocena skuteczności ozonoterapii miejscowej w eliminacji patogenów bakteryjnych zasiedlających owrzodzenia żylne.Przegląd Flebologiczny 2003;11 (1):7-11.

9. Klimas K.: Stosowanie ozonu w leczeniu małych zwierząt. XIII Kongres Polskiego Stowarzyszenia Małych Zwierząt.

10. Klimas K.: The role of ozone environment protection and medicine. 9 Conference on Environment and Mineral Processing. Ostrawa 2005.

11. Li-Jie Li., i wsp.: Protective effects of medical ozone combined with traditional Chinese medicine against chemically-induced hepatic injury in dogs. Word J Gastroenterol 2007 December 7;13(45):5989-5994.

12. Lipatov KV., i wsp.: Ozone -ultrasonic therapy in the treament of purulent wounds. Khirurgia ( Mosk.).2002;(1):36-9.

13. Madej J.A.,Madej P.: Biochemiczne podstawy przeciwnowotworowego działania ozonu(O3). Medycyna Wet.49(7)1993. 

14. Mazur O.,Twardoń J.: Zastosowanie ozonu w terapii schorzeń gruczołu mlekowego u krów. Nowości wet.1990, 238,4. 

 

2. Rio John T. Ducusin., i wsp.: phagocytosis of Bovine Blood and Milk Polymorphonuclear Leukocytes after Ozone Gas Administration In Vitro. Journal of Veterinary Medical Science Vol.65(2003) , No.4 April pp.535-539.

3. Sroczyński J. W., i wsp.: Wpływ ozonu na zwierzęta doświadczalne i człowieka. Ann.Acad.Siles.1994.sup.17

 

 

powrót

Kontakt z nami

ul. Szybka 29/6
31-831 Kraków

tel. 601 47 70 50
12 642 08 49

e-mail ozopet@onet.eu

Gabinet czynny:
Pn.- Pn. 12 - 19
Sob. 9 -11